0145
06-09-2000
ZONDER TITEL
Steffen Maas
Terwijl ik de laatste hand legde
aan het grafisch ontwerp voor het
Vedute-cahier ‘00:00 Tijd &
Dualiteit’ werd spontaan het idee
voor dit
manuscript geboren. Ondanks of dankzij
de druk die het voltooien van het
cahier met zich meebracht, ontstond
een acuut verlangen de verdiensten
van het project en de gegeven
ontwerpopdracht in een conceptuele
vorm uit te beelden. Behalve dat ik
als grafisch ontwerper de vormgeving
in dienst stel van het verhaal dat
in een publicatie wordt verteld,
benader ik het boekwerk als een
object. Aan het ding dat de lezer na
aanschaf in handen krijgt, moet af te
lezen zijn hoe ik als ontwerper de
inhoud van het verhaal heb vertaald
in de vorm van haar presentatie.
Mijn manuscript nu is een tastbare
ervaring van ruimte, bepaald door
universele keuzes bij het ontwerpen
van die ruimte.
Dit manuscript is de verbeelding
van het startpunt voor een ontwerp.
Het is een idee-fixe, het object
zoals Dick Bruna het zou kunnen
afbeelden in ‘Nijntje leest een
boek’. Een boekontwerp is strikt
genomen
een cijfercombinatie van haar eigen
parameters: een harmonisch samengaan
van variabelen als formaat, dikte,
het aantal pagina’s, het aantal
drukgangen, de hoeveelheid tekst,
het budget, het aantal sprekers en
de mogelijkheden in de industriële
vervaardiging.
De vervaardiging van dit manuscript
heb ik als vanzelfsprekend uitbesteed.
Het vereiste van de boekbinder
een nauwgezette aanpak om uiteindelijk
exact het juiste Vedute-formaat
te bereiken: de combinatie van de
enorme ronding van de rug en daarmee
in het boekblok, de grootte van de
band en de beoogde dikte van exact
7 cm kwam moeizaam tot stand. Dat
het boek ook nog eens blanco bleef
en dat ik koos voor gouden tekst op
wit linnen, deed de wenkbrauwen
fronsen. Zo vereiste mijn dankbaarheid
voor het eindresultaat wel enige
uitleg.
Om het verhalende aspect op de
voorgrond te laten treden, heeft dit
blanco boekwerk de stijlkenmerken
meegekregen van een klassieke roman.
Het gekozen opdikkende papier veronderstelt
een tekstuele inhoud, het
leeslint functioneert als metafoor
voor een lineaire behandeling van
de inhoud. Op de band is niet meer of
minder te lezen dan het formaat
‘44 x 32 x 7 cm in gesloten vorm’,
de enige restrictie die de ontwerper
van een manuscript meekrijgt.
Als een pleonasme staat deze tekst
op het object getypografeerd.
Zij is in goud op snee aangebracht
op een wítte band; zo flirt zij met
en neemt zij tegelijkertijd afstand
van de dogma’s van het klassieke
métier.
(Vergelijkbaar is de keuze voor een
goudkleurig volvlak over het omslag
van het Vedute-cahier. De royale
en desondanks betaalbare aanwending
van dit pigment in huidige offsetdruk
staat in contrast met het
decoratieve – handmatig aangebrachte
– bladgoud uit het verre verleden,
noodzakelijkerwijs meer bescheiden
gebruikt.)
–SM
www.steffenmaas.nl
